Yatak Yarasının Önlenmesi ve Tedavisi

Yatak yarası (dekubit ülseri) tedavisi oldukça zahmetli bir süreçtir. Yaraların iyileşmesi uzun bir süre alabilmekte, hasta ve yakınları için zorluklar içermekte ve yüklü maliyetler doğurabilmektedir. Bu sebeple yatak yaralarının ortaya çıkmasının önlenmesi büyük önem taşımaktadır.

Yatak yaralarının önlenmesi için yapılması gerekenleri şu şekilde sıralayabiliriz: 

1. Cilt bakımı (nem kontrolü, idrar tutamama durumlarında uygun bakım),
2. Sürtünme ve ezilmenin önlenmesi
3. Basıncın azaltılması,
4. Doğru beslenme,
5. Ağrı kontrolü,
6. Riskin doğru değerlendirilmesi
7. Etkin  önleyici tedavi planı uygulanması,
8. Hasta ve yakınlarının eğitimi,
9. Tedavide multidisipliner bir yaklaşım benimsenmesi,
10. Gelişmelerin kaydının tutulması ve takibi.

Yatak Yaralarında Risk Değerlendirmesi: 

Yatak yaralarında hastanın risk seviyesinin doğru değerlendirilmesi çok önem taşımaktadır.

Tıp literatüründe basınç ülserlerine yönelik ‘risk değerlendirme ölçeği’ olarak tanımlanan  çok sayıda değerlendirme aracı bulunmaktadır. Bu ölçeklerden Braden Ölçeği ABD’de en yaygın kullanılan ölçek olup,  geniş yaş aralığına sahip hasta grupları için yararlanılabilecek en geçerli ve  güvenilir ölçek niteliğini taşımaktadır. 

Braden Ölçeği’nin duyusal algılama, nem, aktivite, mobilite, beslenme, sürtünme ve yırtılma olarak sayılabilecek altı adet alt kategorisi vardır. Braden Ölçeğinde, sürtünme ve yırtılma hariç (1-3 puan) her bir parametre, 1 ile 4 arasında puanlandırılmaktadır. Braden Ölçeğinde toplam puanlar 6 ile 23 arasında değişmektedir. Puanın düşük olması yatak yarası gelişme riskinin yüksek olduğunu gösterir.

Yatak Yaralarının Tedavisi:

Tedavide en önemli husus hastanın vücudununun maruz kaldığı basıncın en aza indirilmesidir. Hastanın vücudunun tek bir noktasının yatış sırasında uzun süre basınca maruz kalması önlenmelidir. Hastanın vücudunun maruz kaldığı basıncın azaltılması ve dengeli bir şekilde dağıtılması için önlemler alınmalıdır.

Bunlar arasındaki ilk olarak değerlendirilmesi gereken unsur hasta yatağı, ya da hasta tekerlekli sandalye kullanıyorsa, tekerli sandalye minderinin niteliğidir.  Basıncı emen, basıncı azaltan özelliğe sahip yatak ve yastıklar kullanılmalıdır. (TEMPUR-Med yataklar ve tekerlekli sandalye minderleri bu açıdan benzersiz basınç azaltıcı özelliğe sahiptir. Yatak yarasına sahip hastalar yatakta döndürülmek zorunda kalmadan  Tempur Med ile  vücutlarındaki basıncın indirgenmesi sağlanabilmektedir. )

tempur-shape-s

Bunun dışında hastanın  olabildiğince sık ayağa kaldırılarak hareket ettirilmesi ve kan dolaşımının hızlanmasının sağlanması gereklidir.

Hasta cildinin  nemden korunması da dikkat edilmesi gereken bir  diğer önlemdir. Nem yara oluşumunu hızlandırıcı etki yapmaktadır.  

Genel olarak yatak yaralarında yapılacak tedavi, yatak yarasının kaçıncı evrede olduğuna göre değişiklik göstermektedir. Buna göre:

yatak-yaralari-evreleri

 

1. Evredeki Yatak Yaralarının Tedavisi:

yatak-yarasi-1-evre

Bu evrede deride basmakla kaybolmayan kızarıklıklar oluşur ancak deri bütünlüğü henüz bozulmamıştır. Derideki kızarıklık uygulanan baskı kalktıktan sonra dahi  30 dakikadan fazla devam eder.

Tedavide bu evre bir uyarı olarak algılanmalıdır. Bu evrede sorun genellikle kendiliğinden ortadan kalkar ancak gerekli de önlemler alınmalıdır.

Bu önlemlerin başında hastanın maruz kaldığı basıncın hasta yatağının ya da tekerlekli sandalye kullanıyor ise tekerlekli sandalye minderinin basınç azaltıcı ve basıncı yayma özelliğine sahip bir yatakla değiştirilmesidir. (Tempur Med ürünleri bu açıdan önemli katkılarda bulunacaktır). Ayrıca hastanın yatış pozisyonuna dikkat edilmesi, hijyen sağlanması, nemin azaltılması, sürtünme yoluyla yaralanma olmamasına özen gösterilmesi ve hastanın beslenme düzeninin iyileştirilmesi de dikkat edilmesi gereken diğer hususlardır.

2. Evredeki Yatak Yaralarının Tedavisi:

yatak-yarasi-2-evreBu evrede deri yüzeyinde ya da derinin üst tabakalarında doku kaybı vardır. Deride sıyrılma, derin olmayan çukurlar, su toplanması görülebilir.

Bu tedavide ilk adım yaranın dikkatlice değerlendirilmesidir. Çünkü birçok yatak yarasında yara, yüzeyde gibi görünse de  derin dokulara sıçramış yani 3. evreye geçmiş olabilir. Bu tedavinin farklılaşmasını gerektirir.

2. evredeki bir yara için yaraya sebebiyet veren basınç ortadan kaldırılmalı, yara enfeksiyondan korunmalı ve birinci evrede sayılan tedbirler alınmalıdır.Genellikle bu evredeki yara iyi bir bakım ve pansumanla iyileşir.  

3. Evredeki Yatak Yaralarının Tedavisi:

yatak-yarasi-3-evreBu evredeki yatak yaraları derin dokulara kazan uzanan bir nitelik kazanmıştır ve ciddi doku kayıpları vardır. Ancak yara henüz kemik, tendon ve eklemlere kadar uzanmamıştır. Yara derin çukurlar şeklindedir. Sinir harabiyeti olduğu için yara yatağı genellikle ağrısızdır.

Tedavi için yara çok dikkatli değerlendirilmeli ve ona göre tedavi prosedürü uygulanmalıdır. Bu aşamada öncelikle enfeksiyonun sona erdirilmesi sağlanır. Antibiyotik kullanımı ve yaranın özenli bakımı ile bu sağlanabilir. Yara etrafındaki ölü doku temizlenir, hasta protein ve enerji açısından zengin bir beslenmeye tabi tutulması sağlanır.

Bu aşamada yaranın kendiliğinden kapanması ve iyilemesi aylarca süreceği için genellikle cerrahi müdahale gerekmektedir.

4. Evredeki Yatak Yaralarının Tedavi Edilmesi:   

yatak-yarasi-4-evreyatak-yarasi-4-evre2

Bu evrede tam derinlikte bir doku kaybı vardır. Bu evre tünelleşmiş evre olarak da tanımlanmaktadır. Doku kaybı kemik dokuya, tendon ve eklemlere kadar ilerlemiştir.

Yaranın tedavisi 3. evredeki gibidir ancak kemik dokusu da etkilendiği için hasarlı ve enfekte dokuların cerrahi olarak çıkarılması ve yaranın temizlenmesi için daha radikal bir uygulama yapılır. 4. evre en ciddi ve en zahmetli evredir.

TEMPUR Medikal ürünler, basıncı emip, azaltıp, tüm yatak yüzeyine eşit şekilde yayması sebebiyle tek bir noktada vücudun maruz kaldığı basıncı önemli bir ölçüde azaltmaktadır. Aşağıda tekerlekli sandalyele minderleri ve Tempur yataklardaki basınç dağılım özelliklerinin standart ürünlerle karşılaştırmasını gösteren  fotoğraflardan da görüleceği üzere, Tempur Medikal ürünler, yatak yaralarının oluşmasında en önemli sebep olan basıncı azaltmada çok etkili bir yöntemdir.
 
 
Tempur-karsilastirma
 
 
olaganbasinc-tr
Yatak yaralarının tedavisi sırasında Tempur Medikal yataklar kullanılması halinde hastaların periodik olarak şekil değiştirmelerine gerek olmaksızın tedavinin devam edebilmesi sağlanmaktadır. (Hastaların yatakta döndürülmesi, özellikle kaza sonucu kırıkları olan ya da yaşlılık sebebiyle ağrı çeken hastalarda çok zor olabilmekte ve bu hastalar sıklıkla yatakta döndürülemediği için yatak yaralarının da engellenmesi mümkün olamamaktadır.)

tempurdakibasinc-tr

 
Yatak yarası riskine sahip hastalarda basıncı azaltmak için havalı yatak, sulu veya jelli destekler kullanılması da mümkündür ve bu destekler de normal bir yatağa göre basınç azaltıcı etkiye sahiptir. Ancak Tempur-Med’deki basıncı emme, indirgeme ve  eşit şekilde tüm yatak yüzeyine yayma özelliği benzersiz bir nitelik taşımakta ve sağladığı uyku konforu (iyileşme sağlanmasında bu unsur da çok önemlidir) ile birlikte yatak yaralarının iyileştirilmesinde çok önemli bir rol oynamaktadır.
 
Sizin ya da yakınlarınızın Yatak yarası sorunu var ise veya  yatak yarası oluşma riskine sahipseniz, bir TEMPUR-Med yatak veya şilte ve gerekiyorsa tekerlekli sandalye minderi almanız kendiniz için yapacağınız en iyi yatırım olacaktır. Hem yaraların çok daha hızlı iyileşmesini ya da oluşmasını engelleme imkanına sahip olacaksınız, hem de uzun yıllar kullanılan, son derece konforlu bir uyku sunan bir yatağa sahip olacaksınız.
 
TEMPUR-Med siparişi vermek istiyorsanız ya da hangi TEMPUR-Med ürününü almanız gerektiğine karar vermek için size yardımcı olmamızı isterseniz, lütfen bizimle temas kurunuz. Size yardımcı olmaktan memnuniyet duyarız.
 
Tel: (216) 623 10 85